Smyrna Fidancılık - Zeytin Fidanı ve Diğer Meyve Fidanları

Zeytin Fidanı bakımı dikimden önce ve sonra olmak üzere ikiye ayrılır. Dikim öncesi bakım, fidanın fidanlıktan çıkışından dikime kadar olan zaman aralığındaki bakımdır. Dikim sonrası bakım fidanın dikiminden sonraki bakımdır.

Dikim öncesi bakım;

Çukurların dikimden 1 ay önce açılması toprağın havalanmasını, mikro organizmaların çoğalmasını ve mantar bakterilerinin ölmesini sağlayacaktır.

Çukurlar açılırken 50cm’lik üst kısımdan çıkan toprakla, kalan alt kısımdan çıkan toprak birbirinden ayrılır. Üsten çıkan toprağı alta koymak fidanın gelişimi açısından büyük önem taşır.

50 cm’lik üstten çıkan toprakla yıllanmış (yanmış) hayvan gübresi (torf yada orman gübresi olabilir) 1/3 oranında (1 kürek hayvan gübresi 3 kürek tarla toprağı ) harman yapılır. Bu harmanın içine bir kahve fincanı 20-20-0 yada 15-15-15 gübresinden konur. Bu oran çukur küçük olursa yarı yarıya düşürülür.(yarım kahve fincanı gübre konur) Yapılan harman çukurun dibine konur.

Fidanın naylon torbası fidanın toprağını dağıttırmadan dikkatlice keskin bir çakıyla kesilerek çıkarılır. Fidan çukurun ortasına konur hazırlanmış olan harmandan kalan toprak fidanın etrafına dökülerek hafifçe sıkıştırılır. Fidan torbadaki toprak seviyesinden iki parmak kadar daha derine dikilir. Hazırlanmış harman yetmezse yeniden harman hazırlanır takviye edilir. Dikimden sonra 1 metre çapında su yalağı hazırlanır, kesinlikle yılın hangi ayı olursa olsun can suyu verilir.

Dikilen fidanların dibine nemini kaybetmemesi ve sulandığında kaymak bağlamaması için çürük saman konulmalıdır.

Fidan ilk dikim yılında sık sık sulanır. Bu sulamalar sırasında toprakta eksik olan mineraller ve elementler gübrelerle takviye edilir. Rast gele gübre kullanmak toprağı zehirlediği için toprak tahlil ettirilmeli ve gerekli olan gübreler kullanılmalı. Tahlil edilecek toprak yüzeyden değil 10 cm- 50 cm derinliklerinden alınmalı, eğer arazide toprak değişikliği varsa parsele bölüp ayrı ayrı toprak örnekleri alınmalıdır. Tahlili yapılan arazide zeytin dikili olduğu belirtilmelidir.

Sulamadan sonra çanaklarda oluşan kaymak tabakası kırılır ve yalaklarda gelişen yabancı otlar temizlenir.
Zeytin bahçesi derin sürülmemeli yüzeysel toprak işlemesi yapılmalıdır.
Toprak tahlili sonucu ağaç başına gübreleme hesaplanmalı ve buna göre gübreleme yapılmalıdır.
Fidanlar güneşe ve toprak zemine konulmalıdır. Kesinlikle beton zemin üzerine ve gölgeye konulmamalıdır.

Fidanlar susuz bırakılmamalıdır. İklim şartlarına göre fidanın su isteği, sıklık derecesi değişkendir. Dikimden önce bölgede don olursa fidanlar sık sık sulanmalıdır. Don toprağı sıkıştırır ve fidanın gövdesindeki suyu çeker, bundan dolayı sulama kesinlikle ihmal edilmemelidir. Fidanlar uzun zaman dikilmeden bekleyecekse aşağıdaki şekilde kanal açılır ve fidanlar bunun içine dizilir. Fidan torbalarının arasına yıllanmış hayvan gübresi ve toprak karışımı doldurulur ve sulama yapılır. Sonraki sulamalar iklim şartlarına göre ayarlanır.Fidanlar susuz bırakılırsa kuruma ve ihtiyarlaşma vuku bulur.

Dikim yapılacak arazinin ölçüsü alınır. Derin ve Geniş çukurlar açılır. Çukurun derin ve geniş olması fidanın kök gelişimini kolaylaştıracağı için tavsiye edilir. En azından çukur 1 metre çapında ve derinliğinde olmalıdır. Traktörün arkasına burgu takarak çukur açmak uygun değildir.

Dikim sonrası bakım ve budama;

Fidanın kuvvetli gelişmesi için ilk iki yıl çok iyi bakılmalıdır. Bu süre içinde sadece topraktan itibaren 40–50 cm. deki sürgünlerde uç alma yapılmalıdır. Fidanlara ilk iki yıl sonra şekil budaması uygulanmalıdır.

Bunun için 60–100 cm. (hayvan zararı olmayan veya elle hasat yapılan yerlerde daha alçak, hayvan zararı olan veya makine-sırıkla hasat yapılan yerlerde daha yüksek) yükseklikteki gövdeden 15–20 cm. aralıklarla düzgün dağılım gösteren üç dal bırakılarak şekillendirilmelidir. Zeytin ağaçlarında gençlik döneminde hafif budamalar tercih edilmeli, esas budamalar mahsul döneminde yapılmalıdır.

Her yıl hastalık ve zararlılardan korunmak amacıyla gerekli mücadeleler yapılmalı ve yeteri kadar tekrarlanmalıdır.